حقيقت هستى مجهول است ليكن مىدانيم كه اين‌ها از صفات هستى مىباشند . قرآن كريم هم همهء موجودات آسمان و زمين را تسبيح گر خدا معرفى مىكند و زمين و آسمان را داراى ميل و شوق و اراده و كلام مىداند : « إنْ مِنْ شَىْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ » « 1 » ؛ « فَقالَ لَها وَ لِلأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ » « 2 » پس همهء موجودات عالم ، علم و شعور و آگاهى دارند ، گرچه ممكن است به آگاهى خود آگاهى نداشته باشند . يعنى علم به علم نداشته باشند و به تعبير اصطلاح فلسفى علم بسيط دارند نه علم مركب . چنان كه در حوادث ظاهره در بسيارى موارد كه نگاه مىكنيم و به نگاه خود توجه نداريم . اشيا رامى بينيم و نه ديدن خود را . احساس داريم و توجه به احساس خود نداريم . به موجب همين علم بسيط است كه مىگويند : همه عالم شعور و درك نسبت به صانع و خالق خود دارند ولى چه بسا علم به علم ندارند : دانش حق ذوات را فطرى است * دانش دانش است كان فكرى است

--> ( 1 ) . همهء اشياء تسبيح خدا مىكنند ، لكن شما در نمىيابيد ، اسراء ، / 44 ( 2 ) . پس به آسمان و زمين گفت : بياييد به ميل يا به كراهت ، گفتند : به ميل و اطاعت مىآييم . فصّلت ، / 11